حملات پهپادی اوکراین در چند ماه گذشته، موجب توقف پروازها به و از فرودگاههای روسیه شده است. فرودگاههای دوموددیو، شرمتیوو، ژوکوفسکی و ونوکوو مسکو در اکتبر ۲۰۲۳ تقریباً بهطور روزانه عملیات خود را متوقف کردهاند و در برخی روزها این تعطیلی تا نه ساعت نیز ادامه داشته است.
قطع فضای هوایی و تهدیدات امنیتی
در اوایل سپتامبر، ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اعلام کرد که این کشور به دنبال قطع فضای هوایی اطراف مسکو و دیگر مقاصد در روسیه است. زلنسکی هشدار داد: "امروز ما میخواهیم به هر شرکت هواپیمایی که از فضای هوایی روسیه استفاده میکند، هر بیمهگری و هر کسی که همچنان از فرودگاههای بزرگ روسیه استفاده میکند هشدار دهیم: فضای هوایی روسیه بهطور کامل ناامن خواهد شد."
بیشتر بخوانید: زمینلرزه ۷.۰ ریشتری تبت را لرزاند و ۱۶ کشته بر جا گذاشت
روز بعد، اوکراین هشدار مشابهی را به سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری ارسال کرد. فضای هوایی اوکراین از زمان آغاز تهاجم تمامعیار روسیه در فوریه ۲۰۲۲ بسته شده است.
پاسخ روسیه به تهدیدات
سازمان هوانوردی روسیه، روزاویاتسیا، پروتکلی اضطراری به نام "پروتکل فرش" را صادر کرده است که بهطور فوری فضای هوایی یک منطقه خاص یا اطراف فرودگاههای تحت تأثیر را در صورت نقض حاکمیت هوایی روسیه، استفاده از سلاحها یا ظهور اشیاء ناشناس در آسمان، مسدود میکند. پس از اعلام این پروتکل، محدودیتهای شدیدی برای تمام پروازها اعمال میشود.
اولکساندر لانهکی، مدیرعامل مشاوره فرندلی آویاسپورت، گفت: "اگر تهدید نظامی وجود داشته باشد، یک بخش خاص از فضای هوایی مسدود میشود و این پروتکل اعلام میشود. اساساً، هر پهپاد یک تهدید نظامی محسوب میشود." او همچنین اشاره کرد که تواناییهای نظامی اوکراین به مراتب بیشتر از حوثیهای یمن است که موفق به ایجاد اختلالات قابل توجهی در فضای هوایی عربستان شدهاند.
تحلیلگر نظامی یان ماتفهیک نیز اظهار داشت که اوکراین به راحتی میتواند ترافیک هوایی منطقه مسکو را به شدت مختل کند. هر چند اوکراین هنوز نتوانسته فضای هوایی روسیه را بهطور کامل ببندد، اما نیروهای مسلح آن به این ایده متعهد هستند. او گفت: "برای بستن فضای هوایی و راهاندازی طرح 'فرش'، فقط به پهپادهای سادهای نیاز است که نیازی به تجهیز با سر جنگی یا حتی دامنه بلند ندارند."
ظاهراً اوکراین میتواند منابع لازم برای تعطیلی فرودگاههای مسکو را داشته باشد. ماتفهیک تأکید کرد که سیستمهای دفاع هوایی روسیه در جلوگیری از نفوذ پهپادهای اوکراین به فضای هوایی مسکو چندان مؤثر نبودهاند.
عواقب احتمالی و خطرات برای پروازهای غیرنظامی
لانهکی گفت که سه عامل تعیینکننده وجود دارد که آیا شرکتهای هواپیمایی بینالمللی پروازهای خود به روسیه را متوقف خواهند کرد یا خیر: تهدید نظامی، میزان تقاضا و هزینه بیمه. او افزود که اگر بیمهگذاران خطر امنیت پرواز به روسیه را بسیار بالا ارزیابی کنند، ممکن است نرخهای خود را بهطور قابل توجهی افزایش دهند که این امر باعث افزایش قیمت بلیتها خواهد شد.
رقابت در بازار هوانوردی روسیه به دلیل بستهشدن بسیاری از شرکتها کاهش یافته و این موضوع تقاضا برای بلیتهای شرکتهای هواپیمایی خارجی باقیمانده را افزایش داده است. لانهکی تأکید کرد که آینده پروازها به روسیه به قیمتی بستگی دارد که شرکتها باید برای خطرات موجود پرداخت کنند.
بیشتر بخوانید: توفان شدید در تایوان جان یک نفر را گرفت و ۱۷۰ نفر را مجروح کرد · حملات هوایی روسیه به اوکراین ۴ کشته و ۳۴ زخمی برجا گذاشت




