تحرکات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا با وجود فعال نگه‌داشتن کانال‌های ارتباطی، هنوز نتوانسته است گره مذاکرات را باز کند. اختلاف بر سر رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های ایران و دریافت تضمین‌های امنیتی، در برابر اصرار واشنگتن بر آغاز مذاکرات هسته‌ای، مانع اصلی توافق است. در این میان، تهران و واشنگتن با بهره‌گیری از زمان و فشارهای سیاسی و اقتصادی می‌کوشند موقعیت چانه‌زنی خود را تقویت کنند. به نظر می‌رسد دیپلماسی فعلا بیش از آنکه مسیر توافق را هموار کند، ابزاری برای مدیریت بحران و جلوگیری از تشدید تقابل است.
سفرهای دیپلماتیک و وضعیت کنونی
تحرکات دیپلماتیک روزهای اخیر پیرامون ایران را نمی‌توان صرفا نشانه‌ای از نزدیک‌شدن تهران و واشنگتن به توافقی تازه دانست. سفر وزیر خارجه روسیه به تهران و حضور فرمانده ارتش پاکستان در پایتخت ایران، در کنار اظهارات ترامپ و دیدار ولادیمیر پوتین با استیو ویتکاف، تصویری پیچیده‌تر از وضعیت کنونی ارائه می‌کند: دیپلماسی همچنان فعال است، اما فاصله میان فعال‌بودن کانال‌های مذاکره و شکل‌گیری توافقی پایدار، قابل‌توجه به نظر می‌رسد.
بیشتر بخوانید: انتقاد محافظه‌کاران از ترامپ به دلیل استفاده از حزب جمهوری‌خواه
سفر لاوروف به تهران در شرایطی انجام شد که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، امنیت منطقه و به‌ویژه وضعیت تنگه هرمز را به یکی از کانون‌های اصلی منازعه تبدیل کرده است. همزمان، سفر منیر نشان می‌دهد پاکستان همچنان می‌کوشد نقش میانجی خود را حفظ کند. بااین‌حال، تعدد میانجی‌ها لزوما به معنای نزدیک‌شدن مواضع طرفین نیست. تهران همچنان بر رفع محاصره دریایی و دریافت تضمین‌هایی در برابر حملات مجدد تاکید دارد و واشنگتن خواهان آغاز مذاکرات هسته‌ای بدون مشروط‌کردن آن به حل‌وفصل اختلافات تنگه هرمز است.
مدیریت بحران و هزینه‌های عدم توافق
دستآورد احتمالی سفرهای اخیر را باید بیش از آنکه در حل اختلافات جست‌وجو کرد، در جلوگیری از بسته‌شدن کامل پنجره دیپلماسی و حفظ امکان ارتباط در شرایط بحرانی دید. اظهارات پوتین در دیدار با ویتکاف در مسکو، بعد دیگری به این معادله می‌افزاید. مسکو درحالی‌که همچنان درگیر جنگ اوکراین است، آمادگی خود را برای کمک به حل اختلافات ایران و آمریکا مطرح کرده است. چنین موضعی می‌تواند برای تهران فرصتی جهت گسترش گزینه‌های دیپلماتیک باشد.
در نهایت، نشانه‌های موجود بیشتر از آنکه از حل‌شدن بن‌بست حکایت کنند، بیانگر تلاش دو طرف برای مدیریت مخاطرات آن هستند. هیچ‌یک از طرفین ظاهرا خواهان پرداخت هزینه‌های یک جنگ فرسایشی بدون چشم‌انداز روشن نیست؛ اما همین ملاحظه هنوز به آمادگی کافی برای مصالحه تبدیل نشده است. معیار واقعی موفقیت دیپلماسی، تغییر در محاسبات و مطالبات طرفین است.
بیشتر بخوانید: الیزابت وارن درباره خطرات سیاست خارجی تحت تأثیر ایلان ماسک هشدار داد · استیون هابارد از زندان روسیه آزاد شد و به خانه برمی‌گردد
