تحقیقات علمی نشان میدهند که تصور وجود یک "شخصیت اعتیادی" که افراد را در معرض خطر اعتیاد قرار میدهد، نه تنها نادرست است بلکه میتواند منجر به برداشتهای اشتباه و خطرناک درباره اعتیاد شود.
شخصیت اعتیادی، یک تصور نادرست
بسیاری افراد از عبارت "شخصیت اعتیادی" برای توجیه رفتارهای خود در مصرف الکل یا دیگر مواد استفاده میکنند. این افراد ممکن است فکر کنند که چون شخصیت اعتیادی ندارند، میتوانند بدون محدودیت به مصرف ادامه دهند. اما کارشناسان تأکید میکنند که این نوع تفکر نادرست است. رایان کارپنتر، محقق حوزه مصرف مواد و استادیار روانشناسی در دانشگاه نوتردام، میگوید: "ایده اینکه افراد میتوانند دارای نوع خاصی از شخصیت باشند که آنها را مستعد اعتیاد کند، از لحاظ علمی تأیید نشده است."
بیشتر بخوانید: پپتید طبیعی انسانی در درمان آلزایمر امیدوارکننده است
عوامل مؤثر در اعتیاد
مطالعات نشان میدهند که هیچ نوع شخصیت واحدی نمیتواند به طور قابل اعتماد پیشبینی کند که آیا فردی ممکن است با مشکلات ناشی از مصرف بیش از حد الکل یا مواد دیگر مواجه شود. به گفته دکتر ماناسا هانی، مدیر بخش روانپزشکی اعتیاد در بیمارستانهای زوکر هیلساید و ساوت اوکس، "داستان در واقع خیلی پیچیدهتر از آن چیزی است که برچسب 'شخصیت اعتیادی' نشان میدهد." در واقع، اعتیاد میتواند به هر کسی رخ دهد و این یک تعامل پیچیده بین عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی، فیزیولوژیکی و روانی است.
تحقیقات همچنین نشان میدهند که ویژگیهای فردی مانند تکانشی بودن، به عنوان عاملی مؤثر در انواع اعتیادها شناخته میشود. افرادی که در اندازهگیریهای مربوط به توافقپذیری و برونگرایی نمرات پایینی دارند، معمولاً بیشتر در معرض مشکلات مربوط به استفاده از مواد قرار دارند. همچنین، افرادی که به دنبال تجربههای جدید و هیجان هستند، خطر بالاتری برای توسعه اعتیاد دارند.
عوامل روانی مانند افسردگی، اضطراب و تجربههای تروماتیک در دوران کودکی نیز میتوانند خطر اعتیاد را افزایش دهند. علاوه بر این، افرادی که دارای اختلال شخصیت مرزی هستند، احتمال بیشتری دارد که در طول زندگی خود به اختلالات مرتبط با مواد دچار شوند.
علاوه بر این، تاریخچه خانوادگی و عوامل ژنتیکی نیز میتوانند نقش مهمی در اعتیاد ایفا کنند. رابرت لیمن، روانشناس و محقق اعتیاد، تخمین میزند که ۵۰ درصد از خطر اعتیاد به تاریخچه خانوادگی مربوط میشود. با این حال، داشتن اعتیاد در خانواده به این معنا نیست که فرد به طور حتم به اعتیاد دچار خواهد شد.
در نهایت، برخی عوامل میتوانند از توسعه اعتیاد جلوگیری کنند. این عوامل شامل داشتن مسکن پایدار و امنیت اقتصادی، احساس معنا و هدف در زندگی و ارتباطات اجتماعی قوی هستند. اما این عوامل نیز تضمینی برای عدم اعتیاد نیستند.
متخصصان تأکید میکنند که اعتیاد یک فرآیند تدریجی است. بنابراین، مهم است که به علائم بروز مشکلات اعتیادی توجه شود. این علائم شامل کنترل ضعیف بر مصرف مواد، ناتوانی در انجام وظایف روزمره و تمایل به مصرف مواد حتی با وجود پیامدهای منفی هستند.
بیشتر بخوانید: افزایش موارد اوردوز در آمریکا با وجود کاهش مرگها · دموکراتها پیشنهاد جمهوریخواهان برای مصونیت از معاون سابق فاوسی را رد کردند
