خودکفایی به عنوان یکی از عوامل اصلی تداوم مقاومت ایران در برابر فشارهای خارجی شناخته می‌شود. در شرایطی که تنش میان ایران و آمریکا به یکی از موضوعات اصلی در محافل سیاسی و رسانه‌ای تبدیل شده، تحولات تنگه هرمز و مواضع بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ابعاد این رویارویی را فراتر از یک منازعه دوجانبه برده است.
چالش‌های جدید و محاسبات قدرت‌ها
در شرایط کنونی، افکار عمومی جهان با این پرسش روبه‌روست که آیا تنش میان ایران و آمریکا بار دیگر به جنگی تمام‌عیار منجر خواهد شد یا مسیر دیپلماسی می‌تواند از وقوع درگیری تازه جلوگیری کند. تحولات اخیر به ویژه در تنگه هرمز و هزینه‌های نظامی و اقتصادی تقابل، نشان می‌دهد که ایران توانسته است در برابر فشار نظامی و سیاسی مقاومت کند. در این راستا، پروفسور فرناندو استیچی، اندیشمند و استاد دانشگاه بوئنوس آیرس، به بررسی این موضوع پرداخته است.
بیشتر بخوانید: حسن روحانی و محمدجواد ظریف در پاسخگویی به تصمیمات گذشته ناکام ماندند
پیامدهای خودکفایی و تلاش‌های دیپلماتیک
استیچی بر این باور است که خودکفایی یکی از عوامل اصلی تداوم مقاومت ایران است. ایران که در طول جنگ با عراق با مشکلات جدی در تأمین قطعات یدکی روبه‌رو بود، به این نتیجه رسید که وابستگی فناورانه می‌تواند به وابستگی سیاسی منجر شود. به همین دلیل، توسعه صنعت دفاعی داخلی به یکی از اولویت‌های جمهوری اسلامی تبدیل شده است. وزارت دفاع ایران اعلام کرده است که تولیدات نظامی کشور در فاصله جنگ دوازده‌روزه تا جنگ چهل‌روزه به دو برابر افزایش یافته و میزان خودکفایی به بیش از ۹۰ درصد رسیده است.
در مقابل، برخی تحلیلگران غربی معتقدند که حملات هوایی به توانمندی‌های نظامی ایران آسیب جدی وارد کرده است. اما واقعیت این است که مقاومت مردم ایران در جریان جنگ چهل‌روزه و همچنین تداوم بسته ماندن تنگه هرمز، طرح واشنگتن و تل‌آویو برای حذف رهبران کشور و فروپاشاندن ساختار سیاسی آن را ناکام گذاشته است.
تنگه هرمز نیز ماهیت جنگ را تغییر داده است. ایران برای مختل کردن تردد در این آبراه، نیازی به استفاده مستقیم از نیروی دریایی خود ندارد. پهپادها و موشک‌های کم‌هزینه، عبور کشتی‌ها را با خطر مواجه کرده و در نتیجه، ناامنی و محدودیت‌های بیمه‌ای تردد دریایی را مختل کرده است. این تحولات دو ضربه به آمریکا وارد کرده است: نخست، عدم مشارکت متحدان واشنگتن در ائتلاف دریایی و دوم، درک کشورهای پادشاهی حاشیه خلیج فارس از این که میزبانی از پایگاه‌های نظامی آمریکا، امنیت آن‌ها را تضمین نمی‌کند.
در نهایت، صادرات نفت خام ایران به چین ادامه یافته و پرداخت‌های مربوط به آن نیز خارج از نظام دلاری انجام می‌شود. این وضعیت نشان می‌دهد که تهران همچنان در تعیین شرایط مربوط به تنگه هرمز نقش محوری دارد و خودکفایی به عنوان یک استراتژی موفق در برابر فشارهای خارجی عمل کرده است.
بیشتر بخوانید: زلنسکی توافق سوخت دیزل آمریکا و روسیه را محکوم کرد · دولت ترامپ بر اظهاراتش درباره ایران و کالیفرنیا تأکید کرد
