رهبران اروپایی به درخواست دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، برای خروج از دیوان کیفری بینالمللی (ICC) پاسخ منفی دادند. این امر در پی فشارهای گستردهتری از سوی دولت آمریکا برای کاهش اعتبار این نهاد بینالمللی اتفاق افتاد.
حمایت ایرلند از دیوان کیفری بینالمللی
میهال مارتین، نخستوزیر ایرلند، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، حمایت خود را از دیوان کیفری بینالمللی اعلام کرد و گفت که ایرلند به شدت با تلاشها برای تضعیف این نهاد مخالف است. او با اشاره به جنگ در اوکراین، تأکید کرد که روسیه باید به خاطر اقداماتش پاسخگو باشد و افزود: "هیچگونه عفوی برای جنایات جنگی وجود ندارد... به همین دلیل ایرلند یک حامی ثابت دیوان کیفری بینالمللی است."
بیشتر بخوانید: سناتور مایک لی پیشنهاد داد ترامپ ژی جینپینگ را به پاندای اکسپرس ببرد
واکنش نخستوزیر هلند
روبی یتِن، نخستوزیر هلند، نیز در روز مشابه از دیوان کیفری بینالمللی دفاع کرد و در سخنانی که بهصراحت به ترامپ یا ایالات متحده اشاره نکرد، گفت که این نهاد تحت حملات قرار گرفته و پرسید: "چگونه ممکن است کسی مخالف پیگیری بدترین جنایات باشد؟" او ادامه داد: "من معتقدم که تنها یک پاسخ وجود دارد، و آن این است که بگوییم: 'دست از دیوان کیفری بردارید' و همه آن نهادهای دیگری که از نظم قانونی بینالمللی محافظت میکنند." سخنان او با تشویق و applause حاضرین مواجه شد.
دیوان کیفری بینالمللی بهعنوان بالاترین نهاد قضایی جهان شناخته میشود و صلاحیت آن از اساسنامه رم، یک پیمان که در سال ۲۰۰۲ بهاجرا درآمد و ۱۲۵ کشور به آن پیوستهاند، ناشی میشود. ایالات متحده و اسرائیل بهعنوان کشورهای غیرعضو در این توافق، صلاحیت دیوان را به رسمیت نمیشناسند.
واکنشهای جهانی به درخواست ترامپ
دولت ترامپ بهطور مداوم نسبت به دیوان کیفری بینالمللی انتقاد کرده و مدعی شده است که این نهاد از مرزهای خود فراتر رفته و نباید بر شهروندان آمریکایی صلاحیت داشته باشد. درخواست او برای خروج رسمی کشورهای عضو از این نهاد در سخنرانیاش در سازمان ملل در روز سهشنبه مطرح شد. او گفت: "ما از نهاد خارج از کنترل به نام دیوان کیفری بینالمللی حمایت نمیکنیم و هرگز اجازه نمیدهیم که نظامیان آمریکایی یا هیچکس دیگری تحت تحقیق یا محاکمه در یک دادگاه ضد آمریکایی قرار گیرند که هیچ صلاحیتی بر ما ندارد."
وزیر امور خارجه آلمان، یوهان وادهفول، بهسرعت به این درخواست ترامپ پاسخ داد و گفت: "ما بهطور قطع این کار را نخواهیم کرد." او دیوان کیفری بینالمللی را نهاد مهمی توصیف کرد و افزود که این موضوع یکی از زمینههایی است که در آن باید به تفاوتهای سیاستی میان اروپا و ایالات متحده توجه کرد.
پیامدهای خروج از دیوان کیفری بینالمللی
در مجمع عمومی، تنها کشوری که به درخواست ترامپ پاسخ مثبت داد، نائورو بود. دیوید آدیانگ، رئیسجمهور نائورو، گفت که این کشور بهدلیل "فقدان اهمیت روزافزون" دیوان کیفری بینالمللی، بهطور رسمی از اساسنامه رم خارج میشود. کارشناسان میگویند خروج از دیوان کیفری بینالمللی یک پروسه پیچیده و طولانی است و حداقل یک سال طول میکشد.
در کنار نائورو، پنج کشور دیگر نیز به خروج از دیوان کیفری بینالمللی اقدام کردهاند. این کشورهای شامل نیجر، بورکینافاسو، مالی، ونزوئلا و چاد هستند. همچنین، مجارستان سال گذشته تحت رهبری ویکتور اوربان بهطور رسمی برای خروج از دیوان کیفری بینالمللی اقدام کرد، اما جانشین او، پتر ماگیار، این تصمیم را معکوس کرد و به تعهد مجارستان به این نهاد اشاره کرد.
بیشتر بخوانید: پیشنهاد ایران برای بازگشایی ۷ روزه تنگه هرمز و مذاکرات با آمریکا · طرح ترامپ برای نظامی کردن طاق پیروزی با واکنشهای منفی روبرو شد
