تهران در فاصله‌ای کوتاه میزبان دو چهره مهم دیپلماسی منطقه‌ای شد؛ ابتدا سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در ۱۹ اکتبر و سپس عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ به فاصله کمتر از یک روز وارد تهران شدند. این توالی زمانی به‌خودی‌خود اثبات‌کننده وجود یک توافق هماهنگ میان مسکو و اسلام‌آباد نیست، اما در شرایطی که مذاکرات تهران و واشنگتن با بی‌اعتمادی عمیق و اختلاف بر سر تنگه هرمز، تحریم‌ها و پرونده هسته‌ای روبه‌روست، اهمیت سیاسی ویژه‌ای دارد.
پیام مشترک دیپلماسی
پیام مشترک این رفت‌وآمدها روشن است: کانال دیپلماسی هنوز بسته نشده و بازیگران مختلف می‌کوشند پیش از آنکه تنش‌ها به دور تازه‌ای از رویارویی نظامی تبدیل شود، راهی برای توقف چرخه تشدید بحران پیدا کنند. با این حال، میان فعال بودن کانال‌های ارتباطی و نزدیک بودن توافق، فاصله‌ای جدی وجود دارد. چهار مسیر و یک بحران مشترک، پاکستان، عمان، قطر و روسیه اکنون هر کدام به شکلی در روند تماس‌ها و تلاش برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا نقش دارند؛ هرچند سطح مشارکت، ابزار نفوذ و اولویت‌های آنها یکسان نیست.
بیشتر بخوانید: جمهوری‌خواهان ۱.۲ میلیارد دلار برای جذب رأی‌دهندگان جوان جمع‌آوری کردند
نقش میانجی‌گری پاکستان و عمان
پاکستان در ماه‌های گذشته به یکی از کانال‌های اصلی ارتباطی میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. سفر عاصم منیر، با توجه به جایگاه او در ساختار قدرت پاکستان و تماس‌های پیشینش با مقام‌های ایرانی، می‌تواند نشانه تلاش برای حفظ ارتباط مستقیم و انتقال دیدگاه‌های دو طرف باشد. موضوعاتی مانند کاهش تنش، بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به درگیری‌ها نیز در گزارش‌های مربوط به ماموریت میانجی‌گرانه اسلام‌آباد مطرح شده‌اند.
عمان، با سابقه طولانی میانجی‌گری میان ایران و آمریکا، همچنان یکی از مسیرهای مهم مذاکرات به‌ویژه بر سر ترتیبات تنگه هرمز است. مسقط در این پرونده صرفا میزبان گفت‌وگو نیست؛ تجربه تماس‌های جداگانه با هیات‌های ایرانی و آمریکایی، این کشور را به کانالی برای انتقال پیشنهادها و سنجش امکان توافق تبدیل کرده است.
در کنار این، روسیه نیز با سفر لاوروف به تهران، لایه تازه‌ای به تلاش‌ها اضافه کرده است. مسکو همزمان روابط راهبردی خود را با تهران حفظ می‌کند و با کشورهای عربی خلیج فارس درباره پیامدهای بحران در ارتباط است؛ موقعیتی که می‌تواند برای انتقال دیدگاه‌ها و شکل دادن به ابتکارهای دیپلماتیک مفید باشد.
توافق موقت در این شرایط ممکن است دشوار باشد، اما تلاش برای جلوگیری از بسته شدن آخرین پنجره‌های دیپلماسی از اهمیت بالایی برخوردار است.
بیشتر بخوانید: گفت‌وگوی سید عباس عراقچی و سرگئی لاوروف درباره روابط ایران و روسیه · حملات اوکراین به مراکز داده در روسیه زندگی روزمره را مختل کرد
