قبرس، به همراه ایرلند، تنها عضو اتحادیه اروپا است که هنوز به منطقه سفر بدون مرز اروپا نپیوسته است. پس از سال‌ها آماده‌سازی و اجرای ۱۲۰ توصیه فنی، نیکوزیا در ماه ژوئیه ارزیابی مثبتی از کمیسیون اروپا دریافت کرد که آمادگی فنی آن را تأیید کرد.
توصیه‌های فنی و موانع موجود
این توصیه‌ها که بخشی از ارزیابی‌های اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۱ بودند، شامل زمینه‌هایی مانند کنترل مرزی، سیاست ویزا، دسترسی به پایگاه‌های امنیتی اروپا و همکاری‌های پلیسی بود. اجرای این توصیه‌ها نیازمند ارتقاء‌های فناوری و همچنین اصلاحات قانونی و اداری بود. در تاریخ ۱ اکتبر، نیکولاس ایوانیدس، معاون وزیر مهاجرت و حفاظت بین‌المللی قبرس، تأیید کرد که "تمامی توصیه‌های کمیسیون اروپا اکنون به عنوان پیاده‌سازی شده در نظر گرفته می‌شوند."
بیشتر بخوانید: حزب راست‌گرای افراطی ووکس انتخابات زودهنگام اسپانیا را فرصتی برای تغییر می‌داند
پیوستن به شنگن نیازمند تصمیم‌گیری متفق‌القول شورای اتحادیه اروپا پس از مشاوره با پارلمان اروپا است. با این حال، اطلاعات به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که اتریش و هلند به دلیل نگرانی‌های امنیتی مربوط به خط سبز، که جزیره قبرس را تقسیم می‌کند، از خود عدم اطمینانی غیررسمی نشان داده‌اند.
خط سبز و مشکلات مرزی
خط سبز، که حدود ۱۸۰ کیلومتر طول دارد، از زمان مداخله نظامی ترکیه در سال ۱۹۷۴ قبرس را تقسیم کرده است. این خط مناطق تحت کنترل جمهوری قبرس را از بخش شمالی تحت کنترل ترکیه تفکیک می‌کند. نوار حائل تحت نظر نیروی صلح‌بان سازمان ملل در قبرس (UNFICYP) قرار دارد و خود خط سبز به عنوان مرز بین‌المللی شناخته نمی‌شود.
تردد بین دو طرف در نه نقطه تعیین‌شده انجام می‌شود و این تردد تحت مقررات خاص اتحادیه اروپا قرار دارد. این وضعیت منحصر به فرد به چالشی برای عضویت قبرس در شنگن تبدیل شده است، زیرا جمهوری قبرس کنترل مؤثری بر تمام طول خط سبز ندارد. نیکوزیا همچنین هرگونه ترتیبی که بتواند خط سبز را به مرز خارجی تبدیل کند، چه به‌طور قانونی و چه به‌شکلی نمادین، رد می‌کند.
دکتر نازیا حدیجیورگیو، استادیار حقوق بشر و عدالت انتقالی در دانشگاه UCLan قبرس می‌گوید: "مسئله‌ای که برخی کشورهای شنگن مطرح می‌کنند این است که جمهوری قبرس کنترل کامل بر تمام طول خط سبز ندارد. این ممکن است نقاط عبور را کنترل کند، اما همچنین بخش‌هایی از زمین نیز باز است." برای اینکه این کشور به عنوان دارای کنترل کامل در نظر گرفته شود، باید تغییراتی ایجاد شود.
یکی دیگر از موانع پیش‌روی قبرس، حضور مناطق پایه بریتانیا در آکروتیری و دکلیا است که در زمان استقلال قبرس در سال ۱۹۶۰ تحت حاکمیت بریتانیا باقی ماندند. این دو منطقه مجموعاً ۲۵۴ کیلومتر مربع (حدود ۳ درصد از جزیره) را پوشش می‌دهند و هنوز هم قلمرو بریتانیا هستند.
پیچیدگی اصلی مربوط به منطقه دکلیا است که هم‌مرز با سرزمین تحت کنترل جمهوری قبرس و جمهوری ترک‌نشین شمال قبرس است که به‌طور بین‌المللی به رسمیت شناخته نمی‌شود. دو نقطه عبور در این منطقه واقع شده که کنترل آنها به عهده مقامات بریتانیاست. بریتانیا دیگر عضو اتحادیه اروپا نیست.
تلاش‌ها برای افزایش همکاری
نیکوزیا و مناطق پایه بریتانیا به‌منظور به‌روزرسانی رویه‌های کنترل مرزی در نقاط عبور به‌ویژه در پرگاموس و استروویلیا برای انطباق با الزامات اتحادیه اروپا وارد مذاکره شده‌اند. در همین حال، نیکوزیا تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای جلب اجماع لازم افزایش داده است.
معاون وزیر مهاجرت، نیکولاس ایوانیدس، در تاریخ ۱ اکتبر با همتایان خود از اتریش، هلند و فنلاند در حاشیه نشست شورای امور عدالت و داخلی اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ دیدار کرد و پیوستن قبرس به شنگن در میان موضوعات مورد بحث قرار گرفت. قبرس همچنین در تاریخ ۷ اکتبر در نشست نه کشور مدیترانه‌ای عضو اتحادیه اروپا (MED۹) در کرواسی حمایت سیاسی قابل توجهی کسب کرد.
با این حال، منابع دیپلماتیک هشدار می‌دهند که با وجود سیگنال‌های مثبت، ورود قبرس به منطقه شنگن به هیچ وجه نباید به‌عنوان امری قطعی تلقی شود. این منابع احتمال می‌دهند که اتحادیه اروپا ممکن است بخواهد تا نتیجه تلاش‌های جاری برای حل مسئله قبرس را پیش از اتخاذ تصمیمی که می‌تواند پیچیدگی‌های سیاسی و عملی اضافی ایجاد کند، منتظر بماند.
بیشتر بخوانید: آلمان پیشنهاد ایرلند برای بودجه هفت‌ساله اتحادیه اروپا را رد کرد · اورگوان مسیر جدیدی برای اقامت دائم کوبایی‌ها افتتاح کرد
