هوش مصنوعی (AI) می‌تواند به طور بالقوه به توسعه سلاح‌های بیولوژیکی کمک کند. این موضوع ممکن است به نظر علمی تخیلی بیاید، اما کارشناسان، خدمات امنیتی و سازمان‌های بین‌المللی در حال بررسی چگونگی مقابله با این سناریو هستند.
تحلیل و تغییر پاتوژن‌ها
پاتوژن‌ها به لطف پیشرفت‌های مداوم در بیوتکنولوژی می‌توانند با دقت بیشتری تجزیه و تحلیل و تغییر یابند. در همین حال، هوش مصنوعی قادر است حجم وسیعی از داده‌ها را با سرعت شگفت‌انگیزی ارزیابی کند. به همین دلیل، کارشناسان هشدار می‌دهند که در درازمدت، فناوری‌های مدرن ممکن است برای توسعه سلاح‌های بیولوژیکی مورد سوء استفاده قرار گیرند.
بیشتر بخوانید: وایس پرزیدنت ونس پیام انتخاباتی ۲۰۲۸ را آزمایش می‌کند
خدمات امنیتی به شدت نگران هستند. در اکتبر ۲۰۲۶، کن مک‌کالوم، رئیس سرویس امنیت داخلی بریتانیا (MI۵) هشدار داد که هوش مصنوعی ممکن است خطرات ناشی از سلاح‌های بیولوژیکی موجود یا جدید را افزایش دهد، به ویژه از سوی بازیگران غیر دولتی.
تحقیقات و چالش‌های آن
گزارش یک شرکت آمریکایی به نام آنتروپیک در سپتامبر ۲۰۲۶ بر داغ بودن این بحث تأکید می‌کند. این شرکت اعلام کرد که تعدادی از تلاش‌ها برای استفاده از دستیار هوش مصنوعی خود، کلاود، در ارتباط با تحقیقات سلاح‌های بیولوژیکی را شناسایی و مسدود کرده است. این تلاش‌ها شامل درخواست‌های مالی برای تحقیقات موسوم به "افزایش عملکرد" و همچنین پروژه‌هایی برای تحقیق در مورد واریانت‌های آنفولانزا پرندگان که ممکن است به راحتی به پستانداران منتقل شوند، بوده است.
آنتروپیک همچنین تأکید کرد که اگرچه این تحقیق می‌تواند کاربرد نظامی داشته باشد، اما همچنین می‌تواند به پیشگیری پزشکی مرتبط باشد. دشواری در تمایز بین علم مشروع و سوء استفاده‌های احتمالی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در کنترل بیوتکنولوژی‌های مدرن است.
نگرانی‌ها درباره سلاح‌های بیولوژیکی تازه نیست. بسیاری از پاتوژن‌ها - باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و برخی سموم زیستی - پتانسیل سلاحی شدن را دارند. بیماری‌های شناخته شده شامل طاعون، آبله و سم بوتولیسم هستند، اما آنتراکس یکی از مشهورترین عوامل بیولوژیکی است. اسپوره‌های مقاوم آن می‌توانند مدت طولانی در محیط زنده بمانند و همچنین موضوع تحقیقات برنامه‌های سلاح‌های بیولوژیکی دولتی بوده‌اند.
تعریف و قوانین بین‌المللی
سازمان جهانی بهداشت (WHO) و دفتر امور خلع سلاح سازمان ملل سلاح بیولوژیکی را به عنوان رهاسازی هدفمند چنین مواد بیولوژیکی برای آسیب رساندن به مردم، حیوانات یا گیاهان تعریف می‌کنند. یک سلاح بیولوژیکی معمولاً دارای دو مؤلفه است: خود ماده بیولوژیکی و سیستمی برای انتشار آن. کارشناسان به این‌ها به عنوان "عامل" (مانند ویروس یا باکتری) و "مکانیزم تحویل" اشاره می‌کنند.
سلاح‌های بیولوژیکی به سلاح‌های کشتار جمعی (ABC weapons) تعلق دارند، در کنار سلاح‌های هسته‌ای و شیمیایی. آن‌ها معمولاً به عنوان سلاح‌های کشتار جمعی طبقه‌بندی می‌شوند. سلاح‌های بیولوژیکی و شیمیایی از نظر عملکرد متفاوت هستند. سلاح‌های شیمیایی از طریق اثرات سمی مواد شیمیایی آسیب می‌زنند و معمولاً در عرض چند دقیقه یا حتی ثانیه تأثیر می‌گذارند، در حالی که سلاح‌های بیولوژیکی باعث بیماری‌های عفونی می‌شوند.
سلاح‌های بیولوژیکی تحت قوانین بین‌المللی ممنوع هستند. اولین کنوانسیون سلاح‌های بیولوژیکی در سال ۱۹۷۵ به اجرا درآمد. این کنوانسیون توسعه، ذخیره‌سازی، به‌دست‌آوری، نگهداری، تولید و انتقال سلاح‌های بیولوژیکی و سمّی را ممنوع می‌کند.
با وجود اینکه سلاح‌های شیمیایی نیز به طور بین‌المللی ممنوع هستند، کنترل آن‌ها به عنوان بسیار پیشرفته‌تر در نظر گرفته می‌شود. هنوز سیستمی مشابه برای کنترل سلاح‌های بیولوژیکی وجود ندارد. کشورهای مختلف از ترس اینکه بازرسی‌ها ممکن است داده‌های حساس تحقیقاتی را افشا کند، از کنترل سلاح‌های بیولوژیکی خودداری می‌کنند.
یادآوری این نکته حائز اهمیت است که بروز سلاح‌های بیولوژیکی به راحتی قابل شناسایی نیست. بسیاری از فناوری‌هایی که می‌توانند برای توسعه سلاح‌های بیولوژیکی استفاده شوند، همچنین کاربردهای غیرنظامی دارند.
بیشتر بخوانید: آنتونی اسکاراموچی استراتژی اروپا برای مقابله با ترامپ را اشتباه دانست · سازمان جاسوسی بریتانیا از محل هزاران حافظه خود بی‌خبر است
