بوسنی و هرزگوین (Bosnia and Herzegovina) کشوری در شبه‌جزیره بالکان است که تقسیمات اقتصادی، اداری و سیاسی آن میان یک دولت مرکزی چند قومیتی، منطقه خودگردان بریکو و دو نهاد نیمه‌خودمختار انجام می‌شود. این دو نهاد شامل فدراسیون بوسنی و هرزگوین اسلامی-کرواتی و جمهوری صرب‌نشین بوسنی (Republika Srpska) هستند که به طور مستقل فعالیت می‌کنند.
ساختار سیاسی و قومی
فدراسیون بوسنی و هرزگوین به چندین کانتون و جامعه تقسیم می‌شود که عمدتاً شامل بوسنی‌ها و کروات‌ها در فدراسیون مرکزی-غربی و صرب‌ها در جمهوری صرب‌نشین هستند. این اصل ملی‌گرایی قومی در سازماندهی مرکزی و سیاسی کشور نقش کلیدی دارد. قانون اساسی بوسنی، بوسنی‌ها (مسلمانان)، بوسنیایی‌های صرب (ارتدکس) و بوسنیایی‌های کروات (کاتولیک) را به عنوان "مردم سازنده" با حقوق برابر به رسمیت می‌شناسد.
بیشتر بخوانید: مقامات امارات: کمک‌خلبان پرواز فلی دبی تلاش به حمله تروریستی کرده است
تاریخچه جنگ و تأثیرات آن
جمعیت کنونی بوسنی و هرزگوین حدود ۳.۱ میلیون نفر است که نیمی از آن‌ها بوسنیایی، ۳۱ درصد صرب و ۱۵ درصد کروات هستند. جنگ بوسنی که به دلیل فروپاشی یوگسلاوی در اوایل دهه ۱۹۹۰ آغاز شد، منجر به کشتار و جنایات جنگی شد که از آن جمله می‌توان به محاصره چهار ساله سارایوو و نسل‌کشی سربرنیتسا اشاره کرد. تا پایان جنگ، حدود ۱۰۰,۰۰۰ نفر کشته و ۲.۲ میلیون نفر آواره شدند.
توافق‌نامه صلح دیتون در سال ۱۹۹۵ به این جنگ پایان داد و ساختار سیاسی کنونی را شکل داد. این توافق به‌منظور تأمین توازن قدرت میان سه گروه قومی معارض طراحی شده بود. با این حال، این ساختار پیچیده و گاهی ناکارآمد، مشکلات سیاسی و اجتماعی زیادی را به‌وجود آورده است.
مقام عالی بوسنی و هرزگوین، به‌عنوان یک نهاد بین‌المللی، نظارت بر جنبه‌های غیرنظامی توافق دیتون را بر عهده دارد و قدرت‌های وسیعی برای عزل مقامات منتخب و ایجاد نهادهای جدید دارد. این مقام به‌عنوان نماینده بین‌المللی، در برخی موارد به عنوان مانعی برای استقلال و خودمختاری تصمیم‌گیری‌های محلی تلقی می‌شود.
در سال‌های اخیر، بحث‌هایی دربارهٔ اهمیت ادامه وجود این مقام و تأثیر آن بر فرهنگ دموکراتیک بوسنی و هرزگوین مطرح شده است. با وجود انتقادات، برخی معتقدند که این مقام همچنان ضامن وحدت و کارآیی کشور است.
جمهوری صرب‌نشین و میلوارد دودیک، رهبر آن، به شدت به این مقام انتقاد کرده و آن را مانع آرزوهای جدایی‌طلبانه خود می‌داند. در مقابل، نمایندگان کروات‌ها نیز در تلاش برای کسب استقلال بیشتر از دولت مرکزی در سارایوو هستند، هرچند که به جدایی فکر نمی‌کنند.
شاید راه‌حل بحران‌های اقتصادی و سیاسی، نزدیکی به اتحادیه اروپا باشد. بوسنی و هرزگوین در سال ۲۰۱۶ درخواست عضویت خود را به اتحادیه اروپا ارائه داد و شورای اروپا نیز چراغ سبز برای آغاز مذاکرات را در اوایل سال ۲۰۲۳ صادر کرد.
بیشتر بخوانید: ترامپ در آلاباما به حمایت از نامزدهای جمهوری‌خواه می‌پردازد · شش نفر برای بررسی ممنوعیت حزب راست‌گرای افراطی در اروپا انتخاب شدند
