دیوان بینالمللی کیفری (ICC) در حالی که دولت ترامپ در تلاش است تا این نهاد را بهتدریج از بین ببرد، از حمایت مستمر اروپا برخوردار است. اتحادیه اروپا هفته گذشته جایزه حقوق بشر ساکاروف را به این دیوان و مقامات آن اعطا کرد و بر اهمیت کار این نهاد در حفظ حقوق بینالملل و عدالت تأکید کرد.
جایزه نوبل صلح و تحریمهای جدید آمریکا
این تقدیر با اعطای جایزه نوبل صلح ۲۰۲۶ به ناوانتهِم 'ناوی' پیلی، قاضی سابق ICC در ۹ اکتبر همزمان شد. این جایزه بهعنوان پیامی به کسانی که به تضعیف سیستم حقوقی بینالمللی میپردازند، معرفی شد. در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از تحریمهای جدیدی علیه ICC خبر داد که بهجای هدفگیری قضات و دادستانهای این دیوان، درصدد قطع منابع مالی آن است.
بیشتر بخوانید: فروتکس نظارت بر رسانههای اجتماعی را برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی گسترش میدهد
پیامدهای تحریمها
کارشناسان هشدار میدهند که این تحریمها میتواند تأثیرات مخربی بر عملکرد دیوان داشته باشد، بهویژه در زمینه تأمین مالی پروندهها و سفر قاضیها به ایالات متحده. نبیل خبرپور، مدرس حقوق اتحادیه اروپا در دانشگاه کمبریج، گفت: «بدون در نظر گرفتن بعد سیاسی، حاکمیت قانون و حل عادلانه اختلافات به شدت به دسترسی به شواهد وابسته است.»
تحریمهای جدید بخشی از تلاش گستردهتر دولت ترامپ برای تضعیف این نهاد است که بهدلیل صدور احضاریههای قضایی برای مقامات اسرائیلی و بررسی اقدامات نظامیان آمریکایی در افغانستان تحت انتقاد قرار گرفته است. ICC بهعنوان بالاترین دادگاه کیفری جهان شناخته میشود و صلاحیت آن از اساسنامه رم بهدست آمده که در سال ۲۰۰۲ بهاجرا درآمده و ۱۲۵ کشور آن را تصویب کردهاند.
دولت ترامپ بارها از فراتر رفتن ICC از اختیاراتش انتقاد کرده است و در سخنرانیاش در مجمع عمومی سازمان ملل در ماه گذشته، از کشورهای عضو ICC خواست تا بهسرعت از این نهاد کنارهگیری کنند. این درخواست بلافاصله از سوی رهبران اروپایی رد شد.
وزیر امور خارجه آلمان، یوهان واده فول، گفت: «ما البته چنین کاری نخواهیم کرد.» نخستوزیر هلند، راب یتن، نیز از ICC دفاع کرده و پرسیده است که چگونه میتوان با محاکمه جنایات سنگین مخالف بود.
رئیس شورای اروپا، آنتونیو کاستا، نیز تأکید کرد که اتحادیه اروپا بهطور قاطع از ICC حمایت میکند و تهدید یا حمله به این نهاد را غیرقابل قبول دانسته است. اتحادیه اروپا بهتازگی تحریمهای ایالات متحده علیه ICC را به شدت محکوم کرده و سیاستمداران اروپایی خواستار فعالسازی «قانون مسدودکننده» برای جلوگیری از تبعیت شرکتهای اروپایی از این تحریمها شدهاند.
بیشتر بخوانید: ادوار فیلیپ در نظرسنجی انتخابات ریاستجمهوری فرانسه عقب افتاد · نخستوزیر کبک از اجلاس اتحادیه اروپا-کانادا کنارهگیری کرد




