افزایش بحران آب در ایران و جهان ناشی از خشکسالی و تغییر اقلیم
محیط زیست

افزایش بحران آب در ایران و جهان ناشی از خشکسالی و تغییر اقلیم

بحران آب؛ تهدیدی برای آینده ایران و جهان

منبع تصویر: eghtesaad24.ir

توسط ۳ دقیقه زمان مطالعه ۸۸,۳۹۰

خلاصهٔ خبر

  • بحران آب؛ تهدیدی برای آینده ایران و جهان
  • این خبر به بررسی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های جهانی، یعنی بحران آب ناشی از خشکسالی و تغییرات اقلیمی می‌پردازد.
  • وسعت مناطق درگیر خشکسالی شدید یک ماهه از ۱۵ درصد به حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است.
  • وسعت مناطق درگیر خشکسالی شدید سه ماهه یا بیشتر از ۵ درصد به حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.

افزایش وسعت مناطق درگیر خشکسالی، بحران بی‌آبی و تغییرات اقلیمی از چالش‌های بزرگ پیش‌روی انسان‌ها در دو دهه اخیر بوده است. گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که این پدیده‌ها با گرم شدن کره‌زمین به دلیل افزایش مصرف گازهای گلخانه‌ای و تغییرات اقلیمی ارتباط مستقیم دارند. براساس گزارشی که در سال ۲۰۲۴ در مجله «لنست» منتشر شد، وسعت مناطق درگیر خشکسالی شدید یک ماهه از ۱۵ درصد به حدود ۵۰ درصد و وسعت مناطق درگیر خشکسالی شدید سه ماهه یا بیشتر از ۵ درصد به حدود ۳۰ درصد از دهه ۸۰ میلادی افزایش یافته است.

چالش‌های ناشی از خشکسالی و بارندگی‌های سیل‌آسا

این گزارش بر تناقض‌های پیچیده ناشی از افزایش خشکسالی و بارندگی‌های سیل‌آسا تأکید دارد. بارندگی‌های شدید نه تنها به طراوت و رونق نمی‌انجامد، بلکه موجب مرگ و تخریب و ویرانی می‌شود و بحران بی‌آبی و خشکسالی را تشدید می‌کند. گزارش لنست همچنین به این واقعیت اشاره دارد که بشر در گسترش این پدیده‌ها نقش مستمر و غیرقابل انکاری دارد. با افزایش گرمای زمین، منابع آبی به سرعت تبخیر می‌شوند و زمین‌های خشک شده، امکان جاری شدن آب باران را در رگ‌های زیرزمینی از دست می‌دهند.

وضعیت بحرانی ایران در میان تغییرات اقلیمی

ایران، به عنوان کشوری که در منطقه‌ای کم‌بارش واقع شده، از تبعات خشکسالی رنج می‌برد. تنها یک‌سوم متوسط بارش جهانی به ایران می‌رسد و این موضوع از دهه ۱۳۵۰ به توسعه خشکسالی در کشور منجر شده است. فرونشست زمین، خالی شدن روستاها به دلیل بی‌آبی، تهدید حیات کشاورزی و وابستگی اقتصاد غیرنفتی به واردات، از جمله خسارات ناشی از خشکسالی در ایران هستند.

طبق اطلس خطر آبی که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، ایران در ردیف چهارم بین ۱۷ کشور درگیر تنش آبی بسیار بالا قرار دارد. موسسه منابع جهان (WRI) نیز در رتبه‌بندی خود، ایران را با امتیاز ۴.۹۱ از ۵ در ردیف ۱۳ کشور دچار تنش شدید آبی تا سال ۲۰۴۰ قرار داده است. این موسسه به عواملی نظیر رشد سریع جمعیت، افزایش مصرف‌گرایی و مهاجرت به شهرها به عنوان دلایل بحران شدید آب در ایران اشاره کرده است.

تداوم بحران بی‌آبی و خشکسالی در نیمه دهه ۱۴۰۰ نمایانگر عدم بهبود شرایط است. نشست‌های تخصصی همچون نشست اخیر انجمن ترویج علم ایران، بر عدم امیدواری به بهبود وضعیت ذخایر زیرزمینی تأکید کرده و به ترسیم آینده‌ای نگران‌کننده برای جامعه پرداخته‌اند. این وضعیت نه تنها به بحران غذایی دامن می‌زند، بلکه ممکن است پایداری و ثبات رژیم‌های سیاسی را نیز تهدید کند.

منبع: eghtesaad24.ir

چرا این خبر مهم است؟

این خبر به بررسی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های جهانی، یعنی بحران آب ناشی از خشکسالی و تغییرات اقلیمی می‌پردازد. با توجه به افزایش وسعت مناطق درگیر خشکسالی، این موضوع می‌تواند تأثیرات عمیقی بر امنیت غذایی و ثبات سیاسی کشورها به ویژه در ایران داشته باشد.

پیشینه

خشکسالی و تغییرات اقلیمی از دهه‌ها پیش به عنوان یک مشکل جهانی شناخته شده‌اند و در حال حاضر به بحرانی جدی تبدیل شده‌اند. ایران به عنوان کشوری با بارش کم، به شدت تحت تأثیر این پدیده‌ها قرار دارد و وضعیت آب و هوایی آن به شدت نگران‌کننده است.

اعداد مهم

– وسعت مناطق درگیر خشکسالی شدید یک ماهه از ۱۵ درصد به حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است.
– وسعت مناطق درگیر خشکسالی شدید سه ماهه یا بیشتر از ۵ درصد به حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.
– ایران در ردیف چهارم بین ۱۷ کشور درگیر تنش آبی بسیار بالا قرار دارد.
– امتیاز ایران در رتبه‌بندی تنش شدید آبی ۴.۹۱ از ۵ است.