بیانیه چهارمادهای نشست رهبران چین، روسیه و آمریکا، اگرچه در ظاهر بر موضوعات کلان بینالمللی متمرکز است، اما دو بند آن، یعنی ثبات جریان انرژی و جلوگیری از جنگ هستهای، میتواند بهطور غیرمستقیم با پرونده ایران و تنشهای جاری پیرامون آن ارتباط پیدا کند.
اهمیت ثبات انرژی
در منطقهای که هرگونه درگیری نظامی میتواند بازار انرژی، امنیت مسیرهای انتقال نفت و معادلات هستهای را تحت تأثیر قرار دهد، چنین توافقی بیش از یک متن تشریفاتی اهمیت پیدا میکند. بند دوم بیانیه، با تأکید بر افزایش تولید و عرضه فرآوردههای نفتی و ضرورت حفظ جریان باثبات انرژی، حامل پیامی فراتر از همکاری اقتصادی است. ایران، بهواسطه موقعیت ژئوپلیتیک، ظرفیت انرژی و نقش آن در معادلات خلیج فارس، یکی از بازیگران تاثیرگذار بر امنیت انرژی جهانی محسوب میشود.
بیشتر بخوانید: البرتو نیونهز فیخو به فساد مالی دولت سوسیالیستها اشاره کرد
پیامدهای جنگ هستهای
در صورت تشدید تنش یا گسترش جنگ، نهتنها عرضه نفت و فرآوردههای آن، بلکه امنیت کشتیرانی، هزینه حملونقل و بازارهای جهانی نیز در معرض شوک قرار خواهند گرفت. در چنین شرایطی، توافق سه قدرت بزرگ بر ضرورت ثبات انرژی میتواند نشانهای از تمایل مشترک برای جلوگیری از سناریوهای پرهزینه منطقهای باشد؛ سناریوهایی که پیامدهای آن صرفا به تهران، واشنگتن یا تلآویو محدود نمیماند و اقتصادهای بزرگ جهان را نیز درگیر خواهد کرد.
بند چهارم، اما حساسترین بخش این بیانیه در ارتباط با ایران است. تاکید مجدد سه رئیسجمهور بر اینکه «جنگ هستهای قابل پیروزی نیست و نباید آغاز شود»، در کنار گفتوگو درباره کاهش خطرات هستهای و جلوگیری از اشاعه، میتواند چارچوبی برای حرکت به سمت مهار بحرانهای هستهای، از جمله پرونده ایران، تلقی شود.
حضور همزمان چین، روسیه و آمریکا در چنین چارچوبی، بالقوه امکان شکلگیری یک تفاهم بزرگتر را فراهم میکند. اختلافات این سه قدرت در بسیاری از پروندههای جهانی پابرجاست، اما جلوگیری از جنگی که احتمال گسترش آن به سطح منطقهای یا حتی هستهای وجود داشته باشد، میتواند نقطه اشتراک منافع آنها باشد.
اکنون فاصله میان متن و عمل در این بیانیه مشخص خواهد شد. اگر این بیانیه به اقدامات عملی و تغییر رفتار بازیگران تبدیل شود، میتوان آن را نشانهای از حرکت به سمت مهار بحران دانست؛ اما اگر هیچ تغییری در میدان، مواضع سیاسی و مسیر مذاکرات ایجاد نکند، احتمالا با یک توافق کلی برای جلوگیری از گسترش بحران روبهرو خواهیم بود.
بیشتر بخوانید: ناتالی پاولیک پیشرفتهای ادغام مهاجران در آلمان را مثبت ارزیابی کرد · هلند به تلاشهای آمریکا برای سختتر کردن کنترل صادرات نیمهرساناها پاسخ منفی داد




