صدها هزار نفر در پراگ در این آخر هفته برای اعتراض به تلاش‌های دولت چک برای تصویب قانونی که به اصلاح تأمین مالی رسانه‌های عمومی می‌پردازد، تجمع خواهند کرد. دولت به رهبری آندره بابیس، نخست‌وزیر راست‌پوپولیست، این لایحه را در یک جلسه غیرمنتظره پارلمانی در اکتبر به سرعت پیش برد، و رای‌گیری برای تصویب آن در ساعت ۴:۳۶ بامداد ۲۴ اکتبر انجام شد.
جزئیات لایحه پیشنهادی
این لایحه با جنجال‌های زیادی همراه بوده و به اعتراضات و اعتصابات متعددی در سرتاسر کشور منجر شده است. تجمع روز یکشنبه در پارک لتنا در پراگ احتمالاً بزرگ‌ترین رویداد اعتراضی خواهد بود. طبق پیشنهاد دولت، مدل هزینه‌ی مجوز که در حال حاضر تأمین مالی تلویزیون چک (CT) و رادیو چک (CRo) را بر عهده دارد، لغو خواهد شد و این رسانه‌ها به طور مستقیم از بودجه دولتی تأمین مالی خواهند شد.
بیشتر بخوانید: پیتر هگست با سرباز توبیخ‌کننده خود در آرامستان آرلینگتون دیدار کرد
سه حزب حاضر در ائتلاف، شامل حزب میانه‌گرای ANO به رهبری بابیس، حزب راست افراطی SPD و حزب محافظه‌کار رادیکال موتوری‌ها، بر این باورند که هزینه‌ی مجوز یک مالیات ناعادلانه است. آن‌ها ادعا می‌کنند که این تغییر جدید باعث افزایش کارایی CT و CRo خواهد شد. همچنین به مدل‌های مشابه در چندین کشور دیگر اتحادیه اروپا اشاره می‌کنند.
نقش رسانه‌ها و انتقادات به دولت
انتقادها به این توجیهات به شدت افزایش یافته است. احزاب مخالف، سازمان‌های جامعه مدنی و نهادهای نظارتی بین‌المللی دولت را متهم به تلاش برای تضعیف استقلال رسانه‌ها می‌کنند، رسانه‌هایی که گزارش‌های انتقادی آن‌ها همواره بابیس و SPD را ناراحت کرده است. تحلیل‌گران اشاره می‌کنند که در حالی که مدل‌های دیگر کشورهای اتحادیه اروپا شامل تضمین‌های ثبات مالی و استقلال تحریریه هستند، پیشنهاد دولت چک هیچ‌یک از این موارد را ارائه نمی‌دهد.
CT و CRo هشدار داده‌اند که کاهش بودجه پیشنهادی به معنای کاهش برنامه‌ها و اخراج کارکنان خواهد بود. واکلاو استتکا، از مؤسسه مطالعات دیجیتال اروپا، در واکنش به اولین انتشار لایحه گفت که این «کاهش‌های شدید بودجه نمایشگر نوعی تخریب فرهنگی است».
اعتراضات به محدودیت‌های بحث پارلمانی در حالی که لایحه به سرعت پیش می‌رود، نیز افزایش یافته است. اوتو ایبل، دانشمند سیاسی دانشگاه ماساریک در برنو، گفت: «رویکرد تنش‌آمیز دولت، تلاش‌ها برای محدود کردن بحث پارلمانی و لحن دولت نسبت به خبرنگاران و منتقدان همگی به واکنش عمومی کمک کرده‌اند.»
واکنش‌ها سریع و قوی بود. جمعیت‌ها در طول شب در مقابل پارلمان تجمع کردند و در حالی که دولت در حال پیشبرد اولین خوانش لایحه بود، اعتراضات آغاز شد. کارکنان CT و CRo در اوایل نوامبر اعتصابی را اعلام کردند که باعث اختلال در برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی کشور شد.
این تجمعات دو روز قبل از سالگرد شروع انقلاب مخملی در ۱۷ نوامبر برگزار می‌شود، که در نهایت به سقوط کمونیسم در چکسلواکی منجر شد. گروه جامعه مدنی «میلیون لحظه برای دموکراسی» که تجمع روز یکشنبه را سازماندهی می‌کند، در سال ۲۰۱۹ و همچنین اوایل امسال، در زمان نخست‌وزیری بابیس، صدها هزار نفر را به خیابان‌ها کشاند.
تلاش‌های ناگهانی دولت برای پیشبرد این پیشنهاد نشان‌دهنده عجله آن‌ها برای تحقق وعده‌ای است که پیش از انتخابات اکتبر ۲۰۲۵ داده‌اند. همچنین این نشان‌دهنده خواسته دیرینه نخست‌وزیر است که در تلاش برای کنترل شورای حاکم CT در دوره اول خود در سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ شکست خورده بود.
استتکا می‌گوید که حملات مکرر به رسانه‌های عمومی از سوی دولت‌های چک، نشان‌دهنده فرهنگ سیاسی خاصی در کشورهای پساکمونیستی اروپا است. «نخست‌وزیران سیاسی هرگز استقلال رسانه‌های عمومی را نمی‌پذیرند»، او تأکید کرد.
در چک، رسانه‌های عمومی از وضعیت ویژه‌ای برخوردارند و به عنوان ارکان دموکراسی شناخته می‌شوند. این وضعیت در بحران تلویزیون چک در سال ۲۰۰۰-۰۱ شکل گرفت، زمانی که اشغال استودیوهای CT توسط کارکنان و اعتراضات گسترده دولت وقت را وادار به عقب‌نشینی از تلاش برای کنترل کرد.
ایبل گفت: «مبارزه برای رسانه‌های خدمات عمومی به نماد دفاع از ارزش‌ها و نهادهای دموکراتیک لیبرال تبدیل شده است». با افزایش خشم عمومی، دولت سعی کرده است وضعیت را آرام کند. بابیس اعلام کرده است که پیشنهادی جدید برای تأمین مالی رسانه‌های عمومی که از بودجه خارج و استقلال تحریریه تضمین شود، تهیه خواهد شد.
با این حال، منتقدان هنوز تحت تأثیر قرار نگرفته‌اند و به عدم وجود جزئیات کافی و اصرار دیگر اعضای دولت بر ادامه مسیر خود اشاره می‌کنند. میلیون لحظه برای دموکراسی تأکید کرده است که فشار باید ادامه یابد.
در حال حاضر، نشانه‌ای از کاهش اعتراض‌ها دیده نمی‌شود و دولت با انتخابی دشوار مواجه است. آن‌ها اکثریت پارلمانی لازم برای پیشبرد لایحه و مقابله با هرگونه وتوی احتمالی از سوی مجلس سنا و رئیس‌جمهور پترا پاول را دارند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که حمایت سیاسی از دولت تضعیف شده و اگر اعتراضات به نارضایتی‌های بیشتر از هزینه‌های زندگی و مسکن گسترش یابد، ممکن است کاهش بیشتری داشته باشد.
تحلیل‌گران هشدار می‌دهند که خطر واقعی برای دولت این است که مسئله رسانه‌ها به کانون نارضایتی‌های گسترده‌تر تبدیل شود.
بیشتر بخوانید: استیو ویتکوف و جارِد کُشِنر با زلنسکی دیدار خواهند کرد · تظاهرات نسل Z در آلمان باعث بحث درباره ادغام و تعصب شد
