گزارش هفته: انتخابات نزدیک برزیل و تحولات سیاسی در مراکش و هند — ۱۷ مهر ۱۴۰۵

لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا و فلافیو بولسونارو در انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل به رقابت نزدیک پرداخته‌اند. این انتخابات که به احتمال زیاد به دور دوم کشیده خواهد شد، نمادی از تنش‌های سیاسی در این کشور است.

در کاتالونیا، تبادل زندانیان بین اوکراین و کره جنوبی تنش‌های دیپلماتیک را افزایش داده و در مراکش، فاطمه الزهرا منصوری به عنوان نخستین زن نخست‌وزیر منصوب شده است. همچنین، در تنسی، استعفای فرانک استرادا پس از اجرای ناقص حکم اعدام، نگرانی‌هایی را در زمینه حقوق بشر به وجود آورده است.

بیشتر بخوانید: مرد مسلح در دادگاه فدرال نشویل توسط امنیت کشته شد

رقابت نزدیک در انتخابات برزیل و تحویل جنگنده‌های جدید به تایوان

رای‌گیری در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۶ برزیل روز یکشنبه آغاز شد و شاهد رقابت نزدیکی میان لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور چپ‌گرا، و سناتور فلافیو بولسونارو، نماینده راست‌گرایانه، است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که هیچ‌یک از این دو نامزد به احتمال زیاد بیش از ۵۰ درصد از آرا را کسب نخواهد کرد و احتمال برگزاری دور دوم در ۲۵ اکتبر وجود دارد.

لولا، ۸۰ ساله، در تلاش است تا دوره چهارم غیرمتوالی خود را به دست آورد و کمپین خود را با سفری به سائوپائولو به پایان رساند. او در این تجمع، وعده داد که راست افراطی را شکست دهد و انتخابات را به عنوان انتخاب بین دموکراسی و حاکمیت و بربریت و فساد توصیف کرد. در این مراسم، حدود ۱۵۰,۰۰۰ نفر از حامیان لولا حضور داشتند. از سوی دیگر، فلافیو بولسونارو، سناتور ۴۵ ساله حزب لیبرال، بر روی سیاست‌های امنیتی سختگیرانه و کاهش مالیات تأکید کرده و لولا را بی‌کفایت خوانده است.

بولسونارو که در حال رهبری رژه‌ای از موتورسیکلت‌ها در نزدیکی سائوپائولو بود، بر ارتباطات خود با پدرش، ژائیر بولسونارو، تأکید کرد و وعده داد که در صورت پیروزی، پدرش را عفو خواهد کرد. این در حالی است که پدر او به دلیل تلاش برای برقراری کودتا در پی باخت به لولا در انتخابات ۲۰۲۲ به ۲۷ سال زندان محکوم شده است. تیم لولا، حرکت بولسونارو را تهدیدی برای حاکمیت برزیل توصیف کرده و به روابط او با رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده، دونالد ترامپ، اشاره کرده‌اند.

در این میان، برزیل در یک دوران سیاسی تقسیم شده قرار دارد و کمپین‌ها به شدت تهاجمی بوده است. عملیات آنلاین از هر دو طرف بر روی هر خطایی، اتهام و شایعه تمرکز کرده و ویدیوها یا تصاویر تولید شده با هوش مصنوعی به سرعت در رسانه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند که لولا با ۴۶ درصد و بولسونارو با ۴۵ درصد در حال رقابت هستند و در صورت برگزاری دور دوم، لولا ۴۲ درصد و بولسونارو ۴۴ درصد آرا را دارند.

همزمان با این تحولات سیاسی، دو فروند جنگنده F-۱۶V Block ۷۰ به تایوان رسیدند. این هواپیماها نخستین بخش از یک سفارش ۶۶ فروندی هستند که در سال ۲۰۱۹ به منظور تقویت دفاع این کشور در مقابل تهدیدهای چین ثبت شده بود. ورود این جنگنده‌ها به پایگاه هوایی چیهانگ در نزدیکی تایتونگ به دلیل مسائل نرم‌افزاری با تأخیر مواجه شده بود. وزیر دفاع تایوان، ولینگتون کو، اعلام کرد که این دو فروند تنها آغاز تحویل‌ها هستند و هواپیماهای بیشتری در راه‌اند.

نگرانی‌ها در تایوان در مورد تعهد ایالات متحده به تأمین تسلیحات این کشور در حال افزایش است. این تحویل در حالی انجام می‌شود که یک هفته پس از دیدار رئیس‌جمهور ایالات متحده با رئیس‌جمهور چین، شی جین‌پینگ، صورت گرفته است. در حالی که ایالات متحده اعلام کرده که سیاستش در قبال چین و تایوان تغییر نکرده، ترامپ تأخیر در امضای بسته جدید ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان را به عنوان ابزاری برای مذاکره با پکن توصیف کرده است.

وزیر دفاع تایوان همچنین درباره نیت چین برای الحاق تایوان به‌زور هشدار داد و گفت: «نیت چین برای الحاق تایوان هیچ‌گاه تغییر نکرده است.» این ارزیابی، با وجود نگرانی‌های موجود، نتوانسته مانع از تجمع ده‌ها نفر از مردم محلی در نزدیکی حصار پایگاه هوایی برای تماشای ورود این جنگنده‌ها شود. این تحولات در حالی است که تهدید از سوی حزب کمونیست چین همچنان وجود دارد و نیاز به تقویت قابلیت‌های دفاعی تایوان بیش از پیش احساس می‌شود.

تنش‌های دیپلماتیک و بحران‌های طبیعی در کاتالونیا

این هفته، دو موضوع مهم در عرصه بین‌المللی و داخلی به طور همزمان خبرساز شد. یکی از این موضوعات، تبادل دو زندانی کره شمالی بین اوکراین و کره جنوبی است که تنش‌های دیپلماتیک را بین کی‌یف و سئول افزایش داده است. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، از انتقال این دو زندانی خبر داد که در جریان جنگ در منطقه کورتسک به اسارت درآمده بودند. این اظهارات به سرعت واکنش کره جنوبی را به همراه داشت و وزارت خارجه این کشور سفیر اوکراین را احضار کرد تا توضیحاتی درباره این اقدام یک‌جانبه ارائه دهد.

لی جائه میونگ، رئیس‌جمهور کره جنوبی، تاکید کرد که تبادل زندانیان موضوعی حساس و با پیامدهای گسترده برای دیپلماسی و امنیت ملی در شبه‌جزیره کره است. در پاسخ به این اظهارات، دیمترو لیتوین، سخنگوی زلنسکی، اعلام کرد که هیچ توافقی برای محرمانه نگه‌داشتن این موضوع وجود نداشته است. اما سخنگوی ریاست‌جمهوری کره جنوبی این اظهارات را نادرست خواند و تاکید کرد که اوکراین خواستار محرمانه بودن تبادل زندانیان شده بود. این بحران دیپلماتیک می‌تواند به سرد شدن روابط بین دو کشور منجر شود و برخی ناظران بر این باورند که این موضوع به اختلافات داخلی در کره جنوبی نیز مرتبط است.

در کنار این بحران دیپلماتیک، کاتالونیا نیز با بحران‌های طبیعی مواجه شد. بارش شدید باران و سیلاب در این منطقه، موجب مرگ دو نفر و مفقود شدن یک نفر شد. این بارش‌ها باعث جاری شدن سیلاب‌های خطرناک در بارسلونا و خیرونا شد و مقامات به ساکنان هشدار دادند که در خانه بمانند. یکی از قربانیان در اثر ریزش دیواری در یک اردوگاه جان باخت و دیگری در یک پارکینگ غرق شد. عملیات جست‌وجو برای یافتن فرد مفقود در پیندا د مار ادامه دارد.

سازمان‌های حفاظت مدنی هشدارهایی به ساکنان نزدیک به رودخانه‌ها داده و از آن‌ها خواسته‌اند که در صورت وقوع سیلاب به طبقات بالاتر نقل مکان کنند. بارش باران در بسیاری از مناطق بیش از ۱۰۰ میلی‌متر ثبت شده و خدمات ریلی و فرودگاه بارسلونا نیز با اختلالاتی مواجه شده‌اند. این طوفان‌ها به پدیده جوی "دانا" مرتبط هستند که به طور سنتی در اسپانیا به عنوان "گوتا فریا" شناخته می‌شود و می‌تواند تأثیرات مخربی بر بارندگی و سیلاب‌ها داشته باشد. این سیلاب‌ها تقریباً دو سال پس از سیلاب‌های فاجعه‌بار مرتبط با "دانا" در سال ۲۰۲۴ رخ داده است، که به تشدید تغییرات اقلیمی مرتبط با فعالیت‌های انسانی اشاره دارد.

تحولات مهم هفته در تنسی و کی‌یف

این هفته شاهد دو رویداد مهم در ایالت تنسی و پایتخت اوکراین، کی‌یف، بودیم که هر کدام به نوعی بر روی امنیت و حقوق بشر تأثیر گذاشتند. در تنسی، فرانک استرادا، کمیسر اداره اصلاحات، پس از اجرای ناقص حکم اعدام کریستا پیک، تصمیم به استعفا گرفت. این حکم اعدام که به دلیل مشکلات فنی و عدم رعایت استانداردهای لازم با انتقادات زیادی مواجه شد، نگرانی‌های جدی را در مورد روند اجرای احکام اعدام در ایالت تنسی ایجاد کرد. کریستا پیک که به دلیل قتل در سال ۱۹۹۵ به اعدام محکوم شده بود، در این عملیات با مشکلاتی مواجه شد که باعث تأخیر و انجام ناپسند اعدام گردید.

استعفای استرادا با واکنش‌هایی از سوی مقامات روبرو شد. بیل لی، فرماندار تنسی، در بیانیه‌ای به خدمات استرادا اشاره کرد و او را فردی با یکپارچگی توصیف کرد. این تصمیم به عنوان اقدام مسئولانه‌ای در پاسخ به انتقادات و نگرانی‌ها ارزیابی می‌شود و نشان‌دهنده فشارهای فزاینده‌ای است که بر روی مقامات این ایالت برای اصلاح فرآیندهای اعدام و بهبود شرایط زندان‌ها وجود دارد. فعالان و نهادهای حقوق بشری خواستار بررسی و بازنگری در قوانین مربوط به مجازات اعدام و شرایط زندان‌ها هستند و این وضعیت به مباحثاتی درباره ملاحظات اخلاقی و قانونی مجازات اعدام دامن می‌زند.

در سوی دیگر، حملات هوایی جدید روسیه به کی‌یف، به ویژه پل شمالی این شهر، نگرانی‌های جدی را در مورد امنیت زیرساخت‌ها ایجاد کرده است. ویتالی کلیچکو، شهردار کی‌یف، تأیید کرد که هیچ مصدومی در این حمله گزارش نشده است، اما آسیب به پل و مسدود شدن ترافیک در آن قسمت، نشان‌دهنده تأثیرات منفی این حملات بر زندگی روزمره شهروندان است. این حمله در ادامه حملات متوالی به پل‌های دیگر کی‌یف و تأسیسات حیاتی شهر صورت می‌گیرد و زیرساخت‌های حمل و نقل و ارتباطات را در معرض خطر قرار داده است.

کی‌یف با هشت پل مهم شناخته می‌شود که ارتباط دو بانک غربی و شرقی رودخانه دنیپر را برقرار می‌کنند. این پل‌ها نقش حیاتی در حمل و نقل و ارتباطات شهر ایفا می‌کنند و با توجه به حملات مداوم، به نظر می‌رسد که امنیت این زیرساخت‌ها در حال تضعیف است. مقامات روسی هرگونه هدف قرار دادن سیستماتیک غیرنظامیان را رد کرده‌اند، اما با توجه به شدت حملات و تأثیرات آن‌ها بر زندگی مردم، نگرانی‌ها در مورد ایمنی شهروندان و تأمین انرژی در فصل سرد افزایش یافته است.

تحولات سیاسی در مراکش و هند

هفته‌ای که گذشت، شاهد تحولات مهمی در عرصه سیاست دو کشور مراکش و هند بودیم. در مراکش، فاطمه الزهرا منصوری به عنوان نخستین زن نخست‌وزیر این کشور منصوب شد. این انتخاب، امیدها و انتظاراتی را در میان مردم ایجاد کرده است. بسیاری از شهروندان مراکشی در مصاحبه‌های تلویزیونی ابراز خوشحالی کردند و این انتخاب را به عنوان فرصتی برای بهبود وضعیت زنان در کشور تلقی کردند. یکی از زنان گفت: "این انتخاب می‌تواند روحیه ما را بالا ببرد"، در حالی که برخی دیگر نیز به نکته‌ای مهم اشاره کردند که تغییر باید به نفع مراکش باشد.

با این حال، چالش‌هایی نیز پیش روی منصوری وجود دارد. برخی از افراد به واقعیت‌های سیاسی مراکش اشاره کردند و گفتند که مردم معتقدند یک ملت نمی‌تواند موفق باشد اگر یک زن در راس باشد. این اظهارات نشان‌دهنده‌ی موانع فرهنگی و سنتی است که منصوری باید با آن‌ها مقابله کند. مراکش یک سلطنت مشروطه است و پادشاه محمد ششم در نهایت قدرت اجرایی را در دست دارد. منصوری که هم‌اکنون شهردار مراکش است، به عنوان گزینه‌ای برای این سمت انتخاب شده و به عنوان سومین زنی در جهان عرب در این مقام قرار می‌گیرد.

انتخاب منصوری دارای اهمیت نمادین زیادی است و ممکن است موجب تغییر نگرش‌ها نسبت به زنان در قدرت شود. تحقیقات نشان می‌دهد که این تغییرات در رهبری زنان در تونس نیز به تغییر نگرش‌ها نسبت به زنان در قدرت منجر شده است. با این حال، برخی از تحلیل‌گران بر این باورند که منصوری تغییرات اساسی در سیاست‌های گذشته ایجاد نخواهد کرد و برنامه انتخاباتی حزب او، حزب اصالت و مدرنیته (PAM)، به مسائل زنان توجه چندانی ندارد.

در هند، حزب جونده‌ها (CJP) نیز در پی تظاهراتی سراسری در دهلی نو به منظور استعفای گیانش کومار، رئیس کمیسیون انتخابات، اعلام آمادگی کرده است. این تظاهرات قرار است در تاریخ ۱۰ اکتبر در مکان «جانتار مانتار» برگزار شود. این فراخوان در پی اعتراضات بزرگی در بمبئی و دهلی نو مطرح شده است که به دستگیری چندین سیاستمدار و رهبر دانشجویی انجامید. آبیشیت دیپکه، بنیان‌گذار و سخنگوی CJP، اعلام کرده است که در صورت عدم استعفای کومار، معترضان از سرتاسر هند به دهلی خواهند آمد. این اعتراضات به عنوان بخشی از یک جنبش گسترده‌تر در نظر گرفته می‌شود که از ماه مه آغاز شده و به تدریج به اعتراضات خیابانی تبدیل شده است.

این تحولات نشان‌دهنده‌ی فشارهای فزاینده بر مقامات در هر دو کشور است. در مراکش، منصوری می‌تواند به عنوان یک الگو برای زنان و دختران عمل کند، اما نیاز به اصلاحات قانونی برای بهبود وضعیت زنان در این کشور همچنان ضروری است. در هند، ادامه این تحرکات ممکن است به تغییرات در نحوه مدیریت انتخابات و افزایش فشار بر مقامات منجر شود. به طور کلی، این هفته تحولات سیاسی در هر دو کشور، نشان‌دهنده‌ی تلاش‌ها و چالش‌های موجود در راستای تحقق حقوق و جایگاه زنان و دموکراسی است.

جمع‌بندی

این هفته، تحولات سیاسی و اجتماعی در چندین کشور مورد توجه قرار گرفت. از انتخابات نزدیک برزیل و چالش‌های سیاسی در مراکش گرفته تا تنش‌های دیپلماتیک در کاتالونیا و مسائل حقوق بشری در تنسی، این وقایع نشان‌دهنده‌ی پیچیدگی‌های سیاسی و اجتماعی در سطح جهانی هستند.

بیشتر بخوانید: دولت ترامپ معتقد است او شایسته دریافت جایزه صلح نوبل است · انتخابات سنا در کانزاس به میدان نبردی غیرمنتظره تبدیل شده است