آژانس بینالمللی انرژی بحران ناشی از جنگ فوریه را بزرگترین تهدید تاریخ برای امنیت انرژی دانسته و در گزارش سالانه خود به ابعاد این بحران پرداخته است. این گزارش روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۸ آبان ۱۴۰۵) منتشر شد و به تشریح وضعیت کنونی بازار انرژی و چالشهای پیشروی آن میپردازد.
وضعیت کنونی صادرات نفت از تنگه هرمز
تنگه هرمز، که حدود یکپنجم محمولههای نفتی جهان از آن عبور میکند، در حال حاضر به دلیل بحرانهای ناشی از جنگ با مشکلات عدیدهای مواجه است. از فوریه، کشورهای حاشیه خلیج فارس با چالشهایی در صادرات نفت روبهرو شدهاند و تلاشهای ایالات متحده برای امنیت این مسیر، هنوز نتوانسته است اختلالهای عرضه را برطرف کند.
بیشتر بخوانید: تنگه هرمز همچنان منبعی برای نفوذ ایران است
آژانس بینالمللی انرژی برآورد کرده است که خسارت تجمعی عرضه از خلیج فارس به ۲٫۸ میلیارد بشکه نفت و ۶۰ میلیارد متر مکعب گاز میرسد. با توجه به مصرف جهانی نفت که نزدیک به ۱۰۰ میلیون بشکه در روز است، این میزان معادل ۲۸ روز مصرف کل جهان است. این شرایط باعث افزایش هزینهها برای مصرفکنندگان شده و نگرانیها را در مورد امنیت انرژی بیشتر کرده است.
پیامدهای بحران و تغییرات آینده
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس، در پیشگفتار گزارش اشاره کرده است که دنیای انرژی هرگز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت و ابعاد این بحران فراتر از شوکهای نفتی دهه ۱۹۷۰ است. دولتها در تلاشند تا با حمایت از خانوارها و سیاستهای انرژی، به کاهش هزینهها بپردازند، اما مصرفکنندگان همچنان با قیمتهای بالاتر و در برخی موارد کمبود عرضه مواجهاند.
آژانس برای نخستین بار سناریوی «پاسخ تکمیلی» را بررسی کرده است که در آن دولتها به سمت برقیسازی، صرفهجویی و کاهش وابستگی به سوختهای وارداتی سوق مییابند. در این سناریو، تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۳۵ به ۹۷ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. همچنین، خودروهای برقی میتوانند بیش از ۱۱ میلیون بشکه در روز از تقاضای نفت بکاهند.
در سناریوی میانی، پیشبینی میشود که تقاضای نفت در سال ۲۰۳۰ به اوج خود برسد و سپس به آرامی کاهش یابد. این در حالی است که تقاضای گاز تا سال ۲۰۳۵ افزایش خواهد یافت و سهم برق از مصرف نهایی انرژی جهان به نزدیک ۳۰ درصد خواهد رسید.
به علاوه، برای نخستین بار تقاضای سرمایش ساختمانها از تقاضای گرمایش پیشی گرفته که این موضوع ناشی از افزایش دما و درآمد است. مصرف کولر به عنوان یکی از عوامل اصلی رشد مصرف برق در نظر گرفته میشود.
بیشتر بخوانید: کاهش قیمت نفت پس از انتشار پیشنویس توافق صلح ایران · توقف جنگ آمریکا با ایران به گفته دونالد ترامپ




